İpeğin hafızasından, kentin ortak geleceğine!
Romangal İpek Fabrikası, Bursa’nın yaklaşık iki asırlık üretim, emek ve ipekçilik hafızasını geleceğin kültür yaşamıyla buluşturuyor.
Romangal Katılımcı Yönetişim Projesi, bu güçlü endüstriyel mirası yalnızca korunan bir yapı olarak değil, birlikte hatırlanan, birlikte üretilen ve birlikte yönetilen yaşayan bir kültür alanı olarak yeniden düşünüyor.
Ankara Aks Derneği ve Bursa Osmangazi Belediyesi ortaklığında yürütülen proje, mahalleliyi, eski fabrika çalışanlarını, zanaat ustalarını, gençleri, sanatçıları ve sivil toplumu Romangal’ın geleceğinin aktif birer öznesi haline getiriyor.
Sözlü tarih ve dijital hafıza çalışmalarından ipek zanaatının kuşaklararası aktarımına, ortak programlamadan kültür-sanat üretimlerine uzanan süreç, katılımcı bir yönetişim modeliyle kalıcı oluyor.
Romangal, geçmişi sergileyen bir mekândan fazlasını kuruyor: kentin hafızasından beslenen, bugünün yaratıcı enerjisiyle dönüşen ve geleceğini birlikte tasarlayan yeni bir kamusal kültür odağı.
Projenin Amacı
Romangal İpek Fabrikası, uzun yıllar yüzlerce işçiye ev sahipliği yapan, özellikle “Kolsuz Faik” olarak tanınan Faik Yılmazipek ve Yılmazipek ailesiyle birlikte Bursa’nın kent belleğinde güçlü bir yer edinmiştir.
1992 yılında üretimin sona ermesinin ardından uzun süre kullanılmayan alan, 2024 yılında Osmangazi Belediyesi tarafından kamulaştırılmış ve yeniden kente kazandırılması için kapsamlı bir dönüşüm süreci başlatılmıştır.
Romangal İpek Fabrikası Katılımcı Yönetişim Projesi, bu fiziksel dönüşümün ötesine geçerek Romangal’ın gelecekte nasıl yaşayacağına, kimlerle birlikte üretileceğine ve nasıl yönetileceğine odaklanıyor.
Ankara Aks Derneği ve Bursa Osmangazi Belediyesi ortaklığında yürütülecek proje, Romangal’ı yalnızca restore edilmiş bir tarihi yapı olarak değil, Bursa’nın ipekçilik ve emek hafızasını yaşatan, kültür-sanat üretimini destekleyen, farklı toplumsal gruplara açık ve birlikte yönetilen bir kamusal kültür alanına dönüştürmeyi amaçlıyor.
Ortaklaşa düşünmek ve üretmek:
Romangal’de neler olacak?
Hafıza ve Araştırma
+Sözlü tarih görüşmeleri
+Fabrika geçmişine ilişkin arşiv ve saha araştırmaları
+Paydaş haritalama ve ihtiyaç analizi
Katılımcı Buluşmalar ve Üretim
+Odak grup toplantıları
+Açık forumlar
+Paydaş yuvarlak masa toplantıları
+Katılımcı tasarım atölyeleri
+Zanaat ve üretim atölyeleri
+Ortak fikir geliştirme çalışmaları
Yönetişim
+Yönetişim modeli geliştirme toplantıları
+Kurumsal iş birliği çalışmaları
+Ortak karar alma süreçleri
Proje Ortakları
Ankara Aks Derneği
Aks Creative Hub
Proje Ortağı
Proje koordinasyonu, katılımcı tasarım, ortaklaşma ve mekânsal dönüşüm. Ankara Aks Derneği, projenin genel koordinasyonundan ve içerik-metodoloji süreçlerinden, katılımcı süreçlerin tasarlanması ve kolaylaştırılmasından sorumludur.
Osmangazi Belediyesi Bursa, Türkiye
Proje Ortağı
Yerel değerleri korumak, birlikte geleceğe taşımak ve mekânsal dönüşüm. Romangal İpek Fabrikası’nın mülk sahibi olan Osmangazi Belediyesi, projenin yerel, mekânsal ve kurumsal ortağıdır. Romangal ve çevresindeki mekânların proje faaliyetlerine tahsisi ve idari süreçleri yürütür.
Bağ Kooperatifi
Proje İştirakçisi
Bursa’nın ipek ve tekstil geleneğiyle aktif ilişkisi bulunan Bağ Kooperatifi, projenin zanaat aktarımı bileşeninin temel uygulayıcılarından biridir.
Osmangazi Kültür İşletmeleri
Proje İştirakçisi
Osmangazi Kültür İşletmeleri projenin etkinlik ve saha operasyonlarının yürütülmesine katkı sağlar.
Romangal Katılımcı Yönetişim Projesi:
Endüstriyel Mirastan Ortak Geleceğe projesi, Ortaklaşa: Kültür, Diyalog ve Destek Programı
kapsamında desteklenmektedir.
Ortaklaşa: Kültür, Diyalog ve Destek Programı, İstanbul Kültür Sanat Vakfı (İKSV) tarafından Avrupa Birliği’nin desteğiyle 2023 yılında hayata geçirildi. 2026–2029 yıllarını kapsayan ikinci dönemine başlayan program, Türkiye’de kültür-sanat alanında faaliyet gösteren sivil toplum kuruluşları ile yerel yönetimler arasındaki diyaloğu, işbirliğini ve ortak üretim kapasitesini güçlendirmeyi amaçlıyor. Programın yeni döneminde, Avrupa’nın güçlü kültür politikaları ve savunuculuk ağlarından Culture Action Europe (CAE) ortak olarak, Marmara Belediyeler Birliği (MBB) ise iştirakçi olarak programa katkı sunuyor. Ortaklaşa, kültürün yerel düzeyde dönüştürücü gücünü destekleyerek daha katılımcı, kapsayıcı ve sürdürülebilir kültürel ekosistemlerin gelişmesine katkıda bulunuyor.
